|
Yazar post1
|
İri Irklarda Beslenme
Köpekler,
canlı ağırlıklarına göre beş gruba ayrılır. Bunlar, mini ırklar, küçük
ırklar, orta ırklar, büyük ırklar ve dev ırklardır. Bazı yazarlar büyük
ve dev ırkları aynı grupta kabul etmiş olsada son dönemlerde bu iki
grup pek çok uzman tarafından ayrı değerlendirilmektedir.
Mini
(cüce ırklar), bu gruptaki ırkların vücut ağırlığı ortalama 1-5 kg
arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, Pinscher, Chihuahua, Yorkshire
Terrier, English Toy Terrier, Maltese sayılabilir.
Küçük ırklar,
bu gruptaki ırkların vücut ağırlığı ortalama 5-10 kg arasındadır. Bu
ırklara örnek olarak, King Charles Spaniel, Beagle, Manchester Terrier,
Japanese Spitz, Dachshund, Bedlington Terrier sayılabilir.
Orta
büyüklükteki ıklar, bu gruptaki ırkların vücut ağırlığı ortalama 10- 20
kg arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, Cocker Spaniel, Cocker
American, French Buldog, Irish Terrier, Saluki, Welsh Corgi, Bull
Terrier sayılabilir.
Büyük ırklar, bu gruptaki ırklarda vücut
ağırlığı 20- 40 kg arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, Collie, German
Shepdog, Dalmatian, Golden Retriever, Labrador Retriever, Doberman
Pincsher, English Setter, Foxhound, Irish Setter, Visla, Afgan Hound
Airdale Terrier sayılabilir.
İri (dev) ırklar, bu gruptaki
ırklarda vücut ağırlığı 40 kğ üzerindedir. Bu ırklara örnek olarak
Saint Bernard, Rottweiller, Kangal, Mastiff, Great Dane, İrish
Wolfhound, Akita, Pyrenean Mountain Dog, Newfoundland, Eskimo Dog,
Bullmastiff, Borzoi, Alaskan Malamute sayılabilir.
Beslenme
tarzının ırklara göre farklılık göstermesi söz konusu değildir. Ancak
miktarı ırklara göre farklılık göstermektedir. Beslenme bir ırkın
yaptığı işe ve çevre şartlarına göre farklılık gösterebilir. Bu durum
ırkın ihtiyacı olan enerjiye bağlıdır. Örneğin bir av köpeği ile ev
köpeğinin enerji ihtiyacı aynı olmayacağı gibi bir çoban köpeği ile
bekçi köpeğininde ihtiyacı aynı değildir. Aynı ırk köpeğin harcadığı
enerjiye göre de ihtiyacı farklılık gösterebilir. Bu konu özel beslenme
diyeti ile ilgilidir ve bir köpeğin yaptığı işe bağlı olarak
ihtiyaçları dengelenmelidir.
Beslenmenin günlük yaşamda önemi
büyüktür. Tüm ırklar için geçerli olan kural ise dengeli ve düzenli
beslenmedir. Ancak bazı köpek ırklarında beslenme ayrı bir önem
taşımaktadır. Bu durum ırkların hassas oldukları hastalıklara bağlıdır
ve beslenmelerine dikkat edilmelidir.
İri ırk köpekler
özellikle iskelet sistemi ile ilgili sorunlarla sık karşılaştıklarından
özellikle büyüme döneminde beslenme ayrı bir önem taşır. Vücut ağırlığı
ortalama 20 kg ile 80 kg arasında değişen bu ırklarda kemik gelişimi
ile ağırlık artışının dengelenmesi gerekir. Aksi halde artan ağırlığı
taşımakta zorlanan kemiklerle ilgili pek çok sorun (Arthritis,
Vertebral Disk Fıtkı, Raşitzm vb.) yaşanabilir.
Kemik gelişimi
yani iskelet sisteminin gelişimine etki eden faktörler genetik yapı,
çevre şartları ve beslenmedir. Köpekler erişkin vücut ağırlıklarına 8
-10 aylık olduklarında ulaşırlar. İri ırklarda bu gelişim 18- 20 aylık
oluncaya kadar devam eder. İlk aylarda ki gelişimin oldukça hızlı
olması bu dönemdeki beslenmenin önemini artırmaktadır. Yeni doğan bir
yavrunun vücut ağırlığı 16 hafta sonra doğum ağırlığının yaklaşık 30
katına erişmektedir. Bu dönemde kemiklerde ki gelişim köpeğin boyut
olarak büyümesini yansıtmaktadır. Kemiklerin gelişimi yani uzaması uç
bölümlerinde yer alan büyüme plaklarında olur. Alt ve üst uçlarda yer
alan bu plaklar kıkırdak yapıdadır. Kıkırdak yapıda bulunan hücrelerin
bölünerek çoğalması ve zamanla sertleşip kemikleşmesi ile gerçekleşen
bu büyüme mekanizması çok dengeli bir şekilde devam eder. Eğer kıkırdak
hücrelerinin sertleşmeden aşırı ağırlık taşıması gibi bir durum söz
konusu olursa gelişim yavaşlayacağı gibi deformasyonlarda
(Osteoarthritis, Osteocondrosis, Displazi vb.) görülebilir.
Ayrıca
kıkırdakların bölünerek çoğaldığı bu evrede gereğinden fazla kalsiyum
verilirse hücreler hızlı bir şekilde sertleşeceğinden yine gelişme
duracak ve aşırı kalsifikasyona bağlı olarak kemik üremeleri de
şekillenecektir. Bu konuda en büyük örneği Golden Retriever ırkı
köpeklerde görülen hip diysplasia oluşturmaktadır.
Büyük ve dev
ırklarda sık yaşanılan iskelet sistemi problemlerinin yaşanmasındaki
temel sorunda budur. Bu konu ile ilgili olarak ciddi araştırmalar yapan
profesyonel mama firmaları özellikle iri ırklara ve eklem sorunlarına
yönelik yeni mama türlerini piyasaya çıkarmıştır. Bu profesyonel
mamalarda kondratin sülfat gibi eklem sistemini destekleyen maddelerin
takviyesi ile dengeli bir gelişim amaçlanmaktadır.
İri
ırklarda, gelişme devresinde iskelet sisteminin güçlendirilmesi asıl
amaçtır. Yüksek Enerji düzeyi, kolay sindirilebilirlik yanında kalsiyum
ve fosfor oranının dengelenmesi gerekir. Ayrıca gıdalarda kullanılan
proteinin miktar ve kalitesi vücudun, aminoasit ihtiyacının yeterli
düzeyde karşılanabilmesi için önemlidir.
İri ırk köpeklerde sık
olmasada görülebilen iskelet sistemi problemlerinden birisi de iki
parçadan oluşan ön kol kemiğinin (radius- ulna) eşit gelişmemesidir. Bu
durumun oluşumunda da yine dengesiz beslenme etkin bir faktördür. Kemik
uçlarında yer alan kıkırdak plaklarının dengesiz gelişimi bu sorunun
temel nedenidir. Bu hastalığın şekillenmesinde de yine aşırı kalsiyum
alımı söz konusu olabileceği gibi yetersizliğide söz konusu olabilir.
Kalsiyum
ve fosfor mekanizmasında önemli etkiye sahip olan D vitaminin de
yeterli düzeyde gıdalarda bulunması gerekir. Bu iki mineralin
bağırsaklardan emilimini sağlayan D vitaminin eksikliği iri ırklar
başta olmak üzere tüm ırklarda raşitzme neden olabilir.
Tüm
ırklar için gerekli olmakla birlikte hızlı bir beden gelişimi gösteren
iri boyutlu ırklarda beslenme şekline ve dengesine dikkat etmek
özellikle ileri dönemlerde yaşanabilecek pek çok iskelet sistemi
problemini önleyecektir. Özellikle ağrı ve topallama gibi belirtiler
yanında fiziki bozukluklara neden olan bu sorunların önlenebilmesinde
beslenme proflaktik önlem olarak büyük önem taşımaktadır.
|
|
|
Bıdı
 Bu site BıdıBıdıBıdı'nın anısı için yapılmıştır. 10 Ocak 2008 de Büyükçekmecede kaybolan 10 Haziran 2006 doğumlu dişi bir Fransız Mastiff.
|