Sözlük anlamı dışkı yeme olan kaprofaji, kedilerde nadiren, köpeklerde ise sıklıkla görülen bir davranış bozukluğudur.

Kaprofaji kolayca alışkanlık haline gelebilen bir sorundur. Bazı köpekler sadece kendi dışkılarını değil, başka köpeklerin veya kedi, at gibi diğer hayvanların dışkılarını da yeme eğilimindedirler. Bu da özellikle paraziter enfeksiyonlar başta olmak üzere pek çok hastalığın nedeni olabilir. 

Pek çok nedene bağlı olarak ortaya çıkan bu davranış bozukluğu, stres, içgüdüsel davranış, alışkanlık gibi bir çok faktöre bağlı olarak gözlenmektedir.

Örneğin yavrunun temizliğini sağlamak amaçlı olarak veya vahşi yaşamdan gelen ve iz bırakmama amacıyla ile doğası gereği içgüdüsel olarak yapılabileceği gibi yavrunun dışkısındaki sindirilmemiş proteinleri almak amacıyla da yapılabilir. Yeni doğum yapmış bir annede bu davranışların görülmesi normal olarak karşılanmakla birlikte bu bir alışkanlık halinde devam ederse sorundur.

Kimi zaman da yavru döneminde bilinçsizce yapılan bu davranış bir alışkanlık haline gelebilir. Dışkı yemesine tepki ile cevap verildiğinde yavru dikkat çektiğini düşüneceğinden, sahibinin dikkatini çekmek istediği başka zamanlarda da dışkısını yiyebilir ve bu durum alışkanlık haline gelebilir.

Kaprofaji, iyi beslenemeyen, özellikle de diyetinde yeterli protein ve mineral bulunmayan köpeklerde sık görülür. Ayrıca mallasimilasyon ve malabsorbsiyon gibi bir sindirim sistemi probleminin varlığında da görülebilir. Her iki durumda da amaç vücudun ihtiyacı olan gıdaları karşılayabilmektir.Genellikle bu soruna yatkın olanlar, sürekli kafeste tutulan, aşırı stres yaşayan ve yetersiz beslenen köpeklerdir.

Bu tür sorun yaşayan köpeklerde doğal olarak tekrarlayan parazit enfeksiyonları, kusma, ishal ve ağız kokusu gibi istenmeyen bulgular çok fazla olarak görülebilmektedir.

Sorunun çözümlenebilmesi için problemin nedenlerini çok iyi analiz etmek ve bu doğrultuda çözümler aramak gerekir. Psikolojik kökenli bir kaprofaji söz konus ise örneğin yalnız veya kafeste kapalı kalıyorsa, kıskançlık varsa, başka bir köpeği taklit ediyorsa yada sahibinin dikkatini çekme gibi bir durum söz konusu ise öncelikle bu faktörleri elimine etmek gerekir.

Yetersiz beslenme yada yeni doğum yapmış olması gibi bir durum söz konusu ise vücudun tüm ihtiyaçlarını karşılayabilecek dengeli bir mama seçmek, gerekirse hekiminizin uygun göreceği bir vitamin, mineral takviyesi yapmak problemin yaşanması ihtimalini asgariye indirir..

Dikkat çekmek gibi bir amaçla dışkı yeme söz konusu ise tepki vermeden ilgisini bir başka yöne çekmek, bir parça su vermek, oyuncak vermek gibi yöntemler denenebilir.

Sorunun devam etmesi durumunda veteriner hekiminize danışarak bir dışkı muayenesi yaptırmanız ve sindirilmemiş gıdaların dışkıda var olup olmadığına baktırmanız faydalı olur. Çünkü sindirilmemiş gıdaların tespit edilmesi durumunda hekiminizin sistemik bir problemin varlığını araştırarak uygun bir diyet düzenlemesi yapması gerekebilir.

Barınağının düzenli olarak temizlenmesine, yemek sonrası gezintiye çıkararak uzak bölgelerde dışkılamasına, gezintiler sırasında ağızlık kullanımına, stres faktörlerini mümkün olduğunca çözümlemeye ve tüm ihtiyaçlarını karşılayabileceği bir mama kullanmaya özellikle dikkat edilmelidir.

Bu önlem ve tedavilerin yanı sıra köpeğinizi bu alışkanlıktan vazgeçirmek için dışkı yemeyi önleyici tablet veya dışkısına yaklaşmaması için uzaklaştırıcı olarak kullanılan bir takım spreyler denenebilir.