Yazıma başlamadan önce bu konuda bana yardımcı olan sayın ağabeylerim ERDOGAN ,NIHAT ve CEM beylere teşekkürü bir borç bilirim.

Saka mutasyonları üretmek fikri insanlarda öncelikle bu kus türünü doğru üretme tekniklerini geliştirdikten sonra hasıl olmuştur zaten üretim yapmanın en zevkli yönü de bu değilmidir .Sadece sizin ürettiğiniz ve sizin isim verdiğiniz bir mutasyon yapmak her yetiştiricinin hayalidir.Aslında mutasyon kelimesi burada yanlış kullanılmakta ama genel olarak dünyada bu terim kullanıldığı için bende öyle kullanacağım mutasyon genetik olarak ortaya çıkan garip özelliklerin o türün genetik özelliklerine kalıcı olarak yerleşmesidir.Bizim bahsettiğimiz mutasyon ise türde zaten var olan fakat çekinik kalmış özelliklerin yetiştirici tarafından ortaya çıkarılmasıdır.

DOGAL RENK (NATURE BRED):

Normal doğada gördüğümüz renktir yöresel olarak değişse de renk yoğunlukları ve dağılımı standartlık gösterir.Doğal renkli bir kuşunda hangi mutasyonları taşıdığını bilmek çok ustalık isidir hafif bir renk farklılığı usta bir yeriştirici için büyük şifreler taşıyabilir.

IZABEL RENK MUTASYONU(ISABEL COLOR BRED):

Yüz kızıl maskesi dahil kusun bütün renkleri açılmıştır.Bir bakıma donuklaşmıştır diyebiliriz.Renk olarak açık olan kuşların esleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır.Normalde heterozigot(1) çekinik bir gen tarafından tarafından determine(2) edilir.Sürekli olarak bu gene sahip kuşların esleştirilmesiyle baskın hale gelmiştir ve fenotipte(3) kendini göstermiştir.

SATEN BEYAZ MUTASYONU(SATINET BRED):

Renk olarak izabem rengin çok daha açığı hatta beyaza yakınıdır.Yüz maskesi hariç vücudun kanat telekleri dahil bütün renkleri açılmıştır.Gözler doğal rengindedir ve iki safir beyazın esleştirilmesinden %75 ihtimalle beyaz yavrular elde edilir diğer yavrularda ihtimalle eumo dediğimiz ve ileride anlatılacak olan renk varyetesini vermektedir.Çok küçük bir ihtimalle bile olsa kuşların homozigot(4) gen özelliklerine göre doğal renk verebilirler.

BEYAZ GÖGÜS (EUMO BRED):

Yetiştiricilerin elindeki beyaz ve doğal renkli kuşlardan aldıkları yavrularda fark ettikleri bu özelliği genetik ayıklama ile homozigot hale getirmeleri sonucu çıkmıştır.Göğüs rengi açık olduğunca değerlidir ve istenir ,kanat telekleri siyah ama sırt rengi açık olabilir.İki Euro kuşu esleştirdiğinizde %25 beyaz elde etme sansınız yüksektir diğer yavrular natır veya Euro gelir.

ALBINO (ALBINO BRED):

Renk bütün tonlarıyla olabildiğince açıktır setine benzer fark gözlerdedir bu renk varyetesinde gözler bütün canlıların albinolarında olduğu gibi kırmızıdır .İki albino esleşmesinden genelde natır kuşlar gelir sürekli albinino üzerine gidilerek yine anne baba renginde kuşlar elde etmek mümkündür.

ACHAT (AGATE BRED):

Renklerde belirgin farklılıklar vardır siyah olan kısımlar oldukça koyu ve belirgin, kahverengi olan kısımlar ise olabildiğince açık renktir.Oldukça sevilen bir renk varyetesi ve ilk başlayanlar için uygundur.

BEYAZ KAFA(GREY HEADED BRED):

Bölgesel olarak türemiş bir renk varyetesi olmakla beraber su anda Avrupa da üretimi yaygın olarak yapılan bir varyetedir ,kafa şali siyah rengini kaybetmiştir oldukça açık veya yoktur buna rağmen kanat telekleri siyahtır isabet mutasyon ile esleştirilmesinden güzel isabet yavrular alınabilir .Su an üreticilerin elinde en az bulunan mutasyondur.

AKGERDAN(PEA THROAT BRED):

Boyun altındaki tüyler beyazdır hem majör tiplerde hamda normal yerleşik sakalarda görülebilen doğal bir renktir. Aslında pide yani parçalı kuşların bir kesitidir.Özellikle melezleri çok gösterişli olmaktadır.

PARÇALI RENK(PIED BRED):



Adından anlaşılacağı gibi vücudun belli bölgeleri beyaz diğer yerler ise doğal renktedir. Bu renk kuşlar doğada nadiren görülür ve benzer iki kusun esleştirilmesinde %50 parçalı %25 beyaz %25 doğal renk gelmektedir.Diğer kuşlara nazaran hastalıklara daha dayanıksız olmaktadır.

SARI RENK(YELLOW MUTASYON):

Doğal renkli kuşlarda rastladığımız göğüs sariliği hoşa giden bir özelliktir bu özelliğin üzerine gidilerek elde edilmiş bir mutasyondur.Sari tüylerin vücutta dağılmanda dengesizlik gösteren kuşların sürekli çaprazlanmasıyla elde edilmiştir.

SIYAH RENK (MELANIC MUTASYON):



En son çalışmaların ürünü olan bu renk mutasyonu İtalyan bir yetiştirici tarafından elde edilmiştir.Normal olarak canlılarda bulunan ten ve tüy rengini veren melenin pigmenti yoğun kuşların esleştirilmesi ile elde edilmiştir pratik olarak albino rengin tam tersidir albinolarda melenin pigmenti bulunmaz.

Açıklamalar:

(1)Heterozigot:Anne ve babadan çekinik olarak gelen gen manasında kullanılmıştır,özelliği determine eden gen bakımından esleştirilen anne ve baba çekinik özellik göstermiştir.
(2)Determine:Kuştaki genetik özelliğin fiziksel olarak görüntüsünün sağlanmasıdır.Genotiple fenotip arasındaki köprüdür.
(3)Fenotip:Genetik şifrenin diş görünüşteki halidir.
(4)Homozigot:Özelliği veren gen bakımından anne ve babanın baskın olması durumudur.

RESIMLER(IMAGES): ANGELO FUMAGALLI (ITALY), ERDOGAN KAVLI (), EMRE YÜRÜK (TURKEY), BERTRAND STENGS (GERMANY)