Evcil Kanarya Kani Taşımayan Melezler

Melezlendirme çalışmaları her zaman ana veya baba olarak kanarya kullanılarak yapılmaz. Gerçekte eslerden birinin kanarya olarak seçilmesindeki amaç, evcil kanaryalara kuşaklar boyu kazandırılan üstün ötücülük, kafes yaşamına uyum gibi yeteneklerin kalıtım yoluyla melez yavrulara yansıtılmasından başka amaç taşımaz. Yeterince büyük, uygun biçimde donatılmış ve düzenlenmiş geniş salmalarda, birbirine akraba olan kuşların özellikle İspinozgillerin basarıyla çiftleştirilmesi mümkündür.

Bu amaçla kullanılacak salmaların aşırı derecede büyük olmasına gerek yoktur. Ancak onların serbest olarak hareket etmelerine, uçabilmelerine olanak vermesi, tabanın bitki örtüsüyle beslenmiş, tavanın sarmaşık sardırılarak doğal bir görüntü kazandırılmış olması önemlidir. Ayrıca bu salmanın içine, tabanı yumuşak yosunlarla kaplanmış bir kanarya yuvalığı asılmasıdır.

Keten, kenevir veya saka kuşları, böyle bir ortam içinde hem kendi türleri, hem de uyum sağlayabilecekleri diğer türlerle çiftleşerek güzel renkli melez yavrular verirler. Yine eğer istenirse bu yabanıl kökenli kuşlara, hiç evcil bir kanarya kullanılmaksızın kanarya kani katılabilir. Bu da doğal olarak erkek keten, kenevir ya da saka kuşuna es olarak yabanıl dişi kanarya verilerek sağlanabilir. Bu yabanıl türlerin, kendi türlerinden olan karsı cinsi görmemeleri melezlendirme çiftleştirmelerinin temel kuralıdır.

Güzel renk özellikleri taşıyan ve ender rastlanan ötücü kus melezlerini tesadüfi olarak büyük salmalarda yapılan çiftleşmelerle de sağlamak mümkün olmaktadır. Zamanı az olan ve elde edeceği melezlerin niteliğine pek değer vermeyen yetiştiriciler, büyük ve mümkün olduğu kadar bol yeşillikli, doğal bitki örtülü salmalarda melez tür yetiştirme yoluna gidebilirler. Bu tür bir melezlere çiftleştirmesinin en önemli koşulları, türlerin birbirlerine yakın akraba olması ve her türden yalnızca tek bir temsilcinin bulunmasıdır. Aksi yönde yapılan girişimler türler arasında büyük anlaşmazlıklara ve kavgalara neden olabilir.

Eğer salma iyi korunmalı ve kıs aylarında ısıtılması mümkün olan bir yapıda hazırlanmışsa, sonbaharda bir araya getirilen değişik türlerin birbirlerine alışması ve es tutarak ilkbaharda çiftleşmeye girmeleri mümkün olabilir. Salma içinde oluşturulacak bölmeler, iyi yasama ve beslenme koşulları, melez yavru alma sansını artıran etkenlerdir. Ama bunun için ana kuralı unutmamak gerekir: Her türden yalnız tek bir kus.

Ayrıca dişilerin özellikle kuluçkaya yatkın olanlar arasından seçilmesinde de büyük yarar vardır. Bazen tesadüflerin yardımıyla çok az rastlanan çiftleşmelerin gerçekleştiğine tanık olunabilir. Çok güzel ve ender rastlanan çiftleşmelerden olan yavruların tanınması için bunların ayaklarına soy halkası takmak gerekebilir. Bu işlem 6. ilâ 10. günden sonra yapılmalıdır. Çünkü dişi kuşlar yuva temizliğine çok meraklıdırlar. Yavrularının pisliklerini ve bu arada yuvada bulabilecekleri her yabancı şeyi atarlar. Yavrunun bacağındaki halka kus için yabancı bir cisimden başka bir şey olmadığı için bunu da atmaya girişebilir. Bazen üzücü durumlarla karşılaşılır. Ayrıca yetiştirici, elde ettiği ender melezler hakkında her gün not tutarak bir günlük oluşturursa, hem kus bilimine önemli bir katkı sağlamış olur, hem de ileriki çalışmaları için bazı dayanak noktaları elde eder.

Son zamanlarda kus sergilerinde bu tür melezlere giderek daha çok rastlanması, bu yöntemin tutulduğunun bir işareti sayılabilir. Melez yavruları alınacak olan çiftler, sonbahardan itibaren birlikte barınacakları uygun biçimde hazırlanmış salmalarına konulur. Birlikte geçirilen bütün bir yıldan sonra çift, tutukluluk yıllarının ikincisinde çiftleşmeye ve yumurta bırakmaya hazır olurlar. Ancak bu arada, dişi kanarya sütanne bulundurmak yararlı bir tedbir olur. Çünkü zoraki bir evliliğin oluşturulduğu bu tür çiftleşmelerde erkek, öncelikle kuluçkaya yatan dişisini, daha sonra yumurtadan çıkan yavrularını besleme konusunda fazla istekli olmaz. Buna karsın dişiler genellikle 4-5 yumurta bırakır ve bunların üstüne kuluçkaya yatarlar. Ancak uzun süre aç kalamayacaklarından, erkeğin kendilerine karsı ilgisizliği onları kuluçkadan soğutabilir. Yumurtadan çıktıktan sonra da yavrularını tam anlamıyla besleyemeyebilirler. Çünkü doğadakinin tam aksine olmak üzere kafeslerde kuluçkanın bütün bakimi, erkeklerin ilgisizliği yüzünden dişilerin üzerine kalmıştır.

Melezlere çiftleşmelerinin en önemli noktalarından biri erkeklerin, tür bakımından yabancı olan dişilerin döllenmesi ve kuluçkaya hazırlanması için onlara ilgi gösterecekleri biçimde hazırlanmalarıdır. Yetiştirici elindeki tüm olanakları kullanarak damızlık kuşlarını yüksek kondisyon üzerinde tutmalı ve eğer anne yavrularını besleyecek güçte değilse onların en iyi biçimde yetişmeleri için elinden gelen bütün önlemleri almalıdır. Yavruların yeterince beslenmediğini gören yetiştirici hemen ise el koymalı ve yavruların bakımını kendi yöntemleriyle çözümlemelidir. Bunun en pratik çaresi onları denenmiş bir sütanne kanaryanın bakimi altına vermektir. Yavru kuşlar mümkün olduğu kadar doğal ve çok yönlü beslenmelidir. Sağlıkları ve beslenmeleri belli bir süre çok siki denetlenmelidir.

Sağlıklı melez yavruların cilt rengi pembemsi, gırtlak kısımları ise koyu kırmızı olur. Henüz gerekli kas gücü denetimini kazanmadıkları için sakin bir şekilde yuvalarında dururlar. Büyümeleri ve tüylenmeleri çok çabuk olur. Gözleri açıldıktan hemen sonra insanlara karsı tepki gösterirler. Yavru kuşlar biraz palazlandıktan sonra ise yanlarına yaklaşırken çok dikkatli olmak gerekir. Kafes içi tehlikelere karsı da önlem alınmalıdır. Çünkü yavruların vaktinden önce uçmaya çalışma tehlikesi bas gösterebilir. Özellikle yanlarına yaklaşıldığında veya herhangi bir nedenle paniğe kapıldıklarında uçmaya kalkarlar. Bu içgüdüseldir. İçgüdüleri onlara doğal düşmanlardan korunmayı emreder. Vahşi kökenli olan bu melez yavrularda bu içgüdü kalıtımsal olarak çok güçlü bir şekilde bulunur.

Korktukları anlarda tam olarak uçmayı bilmedikleri halde oraya buraya sıçrayarak kendilerine bir zara. verebilirler. Biraz daha yetişmiş olanlar kendilerini koruyabilirler ama, genç yavrulara kafeste bulunan banyoluk, yemlik gibi zararsız görünen kaplar bile zarar verebilir.

Yavru kuşların gırtlak kısımlarının ve derilerinin solgun bir renkte olusu, kursaklarının bos ya da yari bos bulunması, sürekli huzursuzluk göstermeleri, yetiştiriciye yavruların tam olarak beslenemediğini belirtir. Eğer yavruların kursakları bir parça dahi dolu olsa, onları annelerinin yanından hemen almamak gerekir. Ama ayrıca, her gün: günde birkaç defa olmak üzere çok ince öğütülmüş galeta unu ve kati pişirilmiş yumurtanın sarisi karıştırılarak taze ve ilik olarak verilmelidir. Besleme işlemi, kursak tamamen dolana dek sürdürülmelidir. Eğer yavrular anneleri tarafından biraz olsun besleniyorlarsa, melezlerin bu biçimde beslenilmesi daha da kolaylaşır. Bazı dişiler yavrularını tam anlamıyla besler, onları uçmaya dahi hazırlarlar. Her türlü annelik sorumluluklarını yavruları bagimsizligini kazanana değin sürdürürler.

Eğer bir yabanıl kus dişisi yavrularını hiç beslemezse, dışarıdan da bir yardim görmediği taktirde yavrular en fazla üç gün yasar. Yavruların hemen ölmemesinin nedeni, onların henüz yumurta sarisi kesesi yoluyla beslenebilmeleridir. Eğer yaşamlarının ikinci günü de dışarıdan bir besin almazlarsa 3. güne ölmüş olarak girerler. Böyle üzücü bir sonuçla karsılaşmamak için önceden iyi beslenmiş bir kanarya sütanne bulundurmak yerinde olur. Çünkü bazı kanarya dişileri kanaryaya yakın bir şekilde öten her yavruyu beslemeye hazırdır. Böyle bir özelliğe sahip olan sütanne kanaryalar altın kadar değerlidir ve kuluçka isteği gösterdiği sürece el altında tutulmalıdır. Bu özellikleri de en fazla altı yıl kadar sürer. Bir sütanne kanarya ne kadar sevecen olursa olsun her gün kontrol edilmelidir. Özellikle kendilerine değerli melez yavrular teslim edilmişse. Çünkü melez kuşlar biraz büyüdüklerinde tüylenerek kanaryadan farklı özelliklerini sergilerler. Dişi kanarya bazen onların bu farklılığını görerek annelik görevinden derhal vazgeçebilir.

Bazen iyi bir kanarya sütanne bulma olanağı olmayabilir. Bu durumda, anneleri tarafından bakımları yapılmayan ispinoz melezlerinin üretici tarafından tek basına yetiştirilmesi pek kolay olmamakla birlikte olanaksız da değildir. Ancak her seyden önce bu noktaya gelmemek için diger tüm önlemleri tam olarak almak gerekir.

Bazen aşırı meraklı ve deneyimsiz yetiştirici, yuvada kaç yavru bulunduğunu, annelerinin onları besleyip beslemediğini, besliyorsa nasıl beslediğini görmek için kafesin basından ayrılmaz. Çevresinde dolaşır durur, anneyi rahatsız eder. Zaten insana fazla alışık olmayan yabanıl kus bu durumdan tedirgin olur. Yavruları bırakarak onları beslemekten vaaz geçer. Böyle bir duruma neden olmamak gerekir.

Sakak usuyla Diğer Kuşların Melezlendirilmesi Sonuçu Oluşan Melezler

1 - Sakak usu x ketenkuşu melezi.
2 - Sakak usu x karabaşlı iskete melezi.
3 - Sakak usu x İspinoz melezi.
4 - Sakak usu x flurya melezi.
5 - Sakak usu x tepeli karabaşlı İskete (erkek) melezi.
6 - Sakak usu x tepeli karabaşlı iskete (dişi) melezi.